Wijn uit Kroatië

Kroatië

Zlatan Plenkovic - Hvar

De veerboot naar Starigrad op het eiland Hvar vertrekt pas tegen de avond vanuit de haven van Split, pal voor het immens grote paleis van Keizer Diocletianus, dat bijna het gehele oude centrum be­slaat. AI tijdens het van boord gaan beroert de van lavendel en maquis (maggi) gevulde avond aan­genaam ontspannend de zintuigen. Op dit zonnigste eiland van Europa is van alles, behalve ge­noeg toeristen.Via de kortste en plezierigste weg: dus per houten sloep, "ke-donken" wij de volgende dag in goed 2 uur naar Sveti Nedelja (Heilige Zondag). Hier bewijst de levenslustige, maar onverzettelijke Zlatan Plenkovic het oude credo: hoe schraler de grond, des te rijker de wijn! Op de smalle, stijle strook tussen zee en ongenaakbare rotsformaties staan, in gedwongen onordelijke rijen, de zondoordrenkte Plavac-stokken. Oenoloog Bogdan kruipt net uit het mangat van de betegelde gistingskuip en staat vrijwel naakt, als hij zijn passie preekt: Het heeft al vier maanden niet geregend, met als groot consumenten voordeel dat er ook niet gewerkt hoeft te worden met de bekende groenblauwe "Bordeauxs pap". Ecologisch blijkt hier logisch. Het deels op nieuw eiken en inox gerijpte eindresul­taat mag geproefd worden. Jaren zestig dogma`s over welke wijn bij vis, worden hier met overtuiging in het voordeel van rood beslist. Want de op houtkool gegrilde zalmforellen zwemmen bijkans in de volle rode Zlatan Plavac. Niemand op het terras aan zee protesteert over deze wijnkeuze.Na zo`n lunch werkt een duik in zee als een zalig digestief en kost het moeite om alweer aan het avondeten te denken. Maar het zwarte zwerk boven het middeleeuwse plein van Hvar werkt eetlust­opwekkend, ook wil je geen gelegenheid voorbij laten gaan om "het roze of fluwelen goud" van Zlatan Plenkovic uit te proberen bij lokale lekkernijen of thuis bij wild- of visgerechten. 

ISTRAVINO – RIJEKA 

Het oudste Kroatische wijnexportbedrijf. Meer dan 40% van de jaarlijkse productie wordt geëxporteerd naar o.a. Nederland, Duitsland, Japan en Amerika. Istravino is daarmee een van de grootste wijn­exporteurs van het land. Het moderne bedrijf Istravino heeft zijn `thuishaven` in Rijeka, de grootste havenstad van Kroatië en betrekt kwaliteitswijnen van grote en kleine wijnkelders. Hun uitgebreide en selecte pakket biedt een mooi overzicht van wat er in Kroatië aan wijn te koop is: van frisdroge, fruitige witte wijnen tot krachtige, dieprode wijnen. Bij vele Internationale proeverijen wonnen wijnen van Istravino medailles en de Istra Prosek, de vermaarde dessertwijn, werd bij blindproeverij­en in Ljubljana in 1985 en 1988 uitgekozen als Wereldkampioen in zijn categorie.De privatisering van Istravino is eind 2002 afgerond en de nieuwe Kroatische eigenaren hebben al fors geïnvesteerd in bedrijfsuitrusting, nieuwe producten en verpakkingen. Ook werden nieuwe wijn­gaarden aangekocht in Istrië en Slavonië. De toeristen zijn meer dan welkom en hebben dit jaar weer massaal Histrië en de Kvarner eilanden bezocht, zodat de vraag naar de Kroatische wijnen alleen maar toe zal nemen.

De internationale belangstelling voor Primitivo & Zinfandel heeft de prijzen voor Plavac wijnen sterk doen stijgen in de afgelopen jaren. Het eind van deze stijging lijkt nog niet in zicht.

BADEL 1862 –ZAGREB

Het tekent de mentaliteit van de Zuidslaven dat onder de moeilijkste omstandigheden toch aan de toekomst wordt gedacht. Het inmiddels geprivatiseerde BADEL heeft echt geen gemakkelijk begin van de nieuwe eeuw achter de rug. Het personeel heeft de bedrijfspanden in Zagreb vier maanden lang bezet gehouden in verband met mogelijke bedrijfsverplaatsing / overname. Nadat de rust bleek weergekeerd kon men de reorganisatie der diverse vestigingen en de producten range verder ter hand nemen.Onder de naam Croatian Wines brengt men de producten van verscheidene kelders zoals in Potomje, Smokvica en Hvar in Dalmatie op de binnen- en buitenlandse markt. Onlangs zijn hier 130 ha nieuwe wijngaarden aangeplant. Trots zijn wij vooral op de exclusiviteit van BADEL SLJIVOVICA in de fraaie `/z liter- en literfles. Duidelijk bemerkt men er in alle delen van het land een streven naar zelfstandigheid, uiteraard vol­gen wij als specialist al deze ontwikkelingen op de voet. Tijdens recente reizen hebben wij dan ook diverse veelbelovende "vrije" wijnproducenten gecontracteerd. Wij zijn niet slechts agent / importeur maar ook adviseur bij hun gang naar de wereld wijn markten.

GOSPOJA VRBNIK

Krk, gelegen tussen Istrië en de noordelijke kuststreek, is het grootste eiland van Kroatië. Aan het vaste land verbonden door een brug en aan de wereld via de internationale luchthaven. Zeilers maken graag gebruik van de grote jachthaven in de baai van Punat. Vrbnik is een voormalig piratennest, dit schilderachtige stadje ligt aan de landzijde hoog op de rotsen. De branding slaat hier witschuimend op omhoog. Vele vissersbootjes dobberen in het hel­dere blauwgroene water, de vissers getooid met een rode doek om het hoofd. Verder is Krk de vindplaats van de stenen tafels met het Glagolitische schrift, het "Oer-Kroatisch".  Dus veel overeen­komsten met ons eigen Volendam. Buiten Vrbnik ligt de "Polje". Deze natuurlijke polder is zeer geschikt voor wijnbouw, met als bijcultuur vleestomaten. Slechts een duivensport wordt hier geoogst: Zlahtina, een van oorsprong Perzische soort, die hier door de Phoeniciërs werd aangeplant en verwant is aan Chasselas / Fendant / Gutedel. Via de Zwarte Zee, Donau en Rijn belande deze druif in Zwitserland en de Alsace. Hij geeft een sappige witte kwa­liteitswijn die nu zeer in trek is. Zozeer zelfs dat Vinoforum vorig jaar geheel aan het eiland Krk ge­wijd was. Zeker niet ten onrechte, want dit prachtige eiland biedt een scala aan vakantiemogelijkheden voor iedereen.‘Onze` familie Toljanic (Gospoja) heeft, evenals de families Katunar en Juranic (Nada) veel geïnvesteerd in gebouwen en kelderuitrusting, hoewel uitbreiding van het areaal nauwelijks mogelijk is. Alle drie hebben zij ook veel aandacht besteed aan gastronomie & wijnproeven.Ook de voorheen enige (coöperatieve) kelder kon niet achterblijven,ondanks dat hun oppervlak al­leen maar is geslonken door het uittreden van genoemd drietaal. 

KUTJEVO

Kutjevo is de belangrijkste wijnregio van continentaal Kroatie en ligt in net oosten van de provincie Slavonië Het is een glooiend, groen gebied met veel loofboombossen. De provincie staat daarom ook bekend voor zeer goed eikenhout, waar men houten wijnvaten van maakt. De Hongaarse grens ligt op een steenworp. De wijngaarden liggen op de hellingen van de bergketen Mt Krndija. Dit gebergte beschermt de wijngaarden tegen slechte noordelijke weersinvloeden. In het westen geven de Alpen ook nog steeds bescherming. Het is een klein 9ebiedje van ongeveer 1300 ha, dat bestaat uit vier dorpen; Kutjevo, Hrnjevac, Venje en Mitrovac. Alle wijnhellingen liggen pal op het zuiden. De geschiedenis van het wijngebied situeert zich ergens rond 1200 toen Cisterciënzers er een klooster bouwden en met wijnbouw startten. Het klimaat in Kutjevo is voornamelijk continentaal, maar heeft toch een lichte invloed van de Adriatische zee. De uit het noordoosten komende Pannonische warmte dringt tot hier door, waardoor het in de zomer vrij warm kan warden en men meestal een zonnige en droge nazomer heeft. Gemiddeld schijnt de zon er 2600 uren per jaar. Het hele jaar door ondervindt men invloed van koele winden, die hun oorsprong in Oekraïne hebben. Deze winden hebben een positieve invloed en drogen de wijngaarden goed op. In de winter is het daarentegen dikwijls bar koud met temperaturen die regelmatig onder -10°C gaan. De productie van `eiswein` is hier dan ook geen uitzondering. In net voorjaar en de zomer valt er op regelmatige tijdstippen regen (700 mm per jaar) zodat irrigatie absoluut onnodig is.Er heerst een ideaal klimaat voor wijnbouw. Tijdens de vegetatieve cyclus van de wijnstok heeft men ook grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur, wat garant staat voor een trage rijping en dus complexe wijnen. Het dal voor de Mt Krndija wordt niet voor niets het `gouden dal` genoemd, vanwege het uitzonderlijk goed klimaat en vruchtbare bodem. De bodem op de wijnhellingen bestaat uit een zwaardere, leemachtige bodem. Op de allerbeste stukken is er een bovenlaag van een soort verweerde gneis, die de wijnen een uitzonderlijk mineralig karakter geeft. De belangrijkste druif is de Grasevina. Enjingi is ervan overtuigd dat deze Grasevina in Kutjevo net allerbeste resultaat geeft. Omwille van de uitstekende klimatologische omstandigheden experimenteert men eveneens met veel internationale druivensoorten; Pinot Gris, Sauvignon Blanc, Riesling, Traminac (Gewurztraminer), Merlot, Pinot Noir, Cabernet Sauvignon, Zweigelt. De wijnen zijn meestal elegant van stijl maar duidelijk rijp.

Enjingi

De avond voor onze afspraak met Enjingi arriveerden we in Kutjevo. Het was de bedoeling om plaatselijk een hotel te zoeken en de nacht daar door te brengen. Het probleem was echter dat er in de verre omtrek nergens een hotel te vinden was. Goede raad was duur, een telefoontje naar Enjingi leverde niets op, omdat de man enkel Kroatisch sprak. Het was Josip Weber, onze ex-rode duivel en vriend des huizes, die als tolk raad bracht. We mochten de nacht doorbrengen bij Enjingi en dit in de kamertjes waar de plukkers normaal slapen. Ivan Enjingi nodigde ons uit om samen te gaan eten. Zelden heb ik zulk een persoonlijkheid ontmoet. We konden niet spreken met elkaar, enkel oogcontact en gebaren waren onze middelen en toch hadden we een gesprek. De dochter van de restauranthouder sprak een woordje Engels en op die manier kregen we dan wat informatie over de regio. De dag erna zouden we samen de wijngaarden en de kelder bezoeken. Josip Weber zou als talk fungeren. Het familiebedrijf startte zijn traditie in 1890 toen Koloman Enjingi de eerste stokken in Kutjevo aanplantte. Zijn werk ging verder via zijn zoon Martin en kleinzoon Vaclav. Vaclav was dan weer de vader van Ivan en deze nam het wijndomein over in 1957. Het was toen een heel klein wijndomein met slechts 2000 stokken. Het was de tijd van het communisme en de druiven werden aan de staat verkocht. In 1972 verkocht hij zijn eigen flessen naast bulkwijn. De kinderen van Ivan zetten de traditie verder en het is de huidige Ivan Enjingi jr die momenteel het domein leidt samen met zijn zoon.Ivan jr startte de uitbouw in 1980, door voortdurend de beste percelen bij te kopen. Hij is intussen ook bijna op pensioengerechtigde leeftijd, maar leeft nog voor 200% voor zijn wijngaarden en is duidelijk de dominante bedrijfsleider. Het is Ivan die na het communisme ook streefde naar topwijn. De wijngaarden warden al sinds 1991 volledig biologisch bewerkt. De belangrijkste druivensoorten zijn Grasevina, Pinot Gris, Riesling, Traminer, Sauvignon Blanc, Muller Thurgau, Zweigelt, Pinot Noir. In 1994 werd een nieuwe kelder van 2500 m2 gebouwd, die omringd is met wijngaarden. Stelselmatig koopt hij wijngaarden bij en hij streeft ernaar am zijn oppervlakte van 40 ha uit te breiden naar 60 ha, die hij naar eigen zeggen nodig heeft om een goede exportpositie te bekomen. 30 ha heeft hij nodig om aan de plaatselijke vraag te voldoen en door de heropleving van het toerisme stijgt de vraag gestadig. Enjingi behoort bij de absoute top wijnmakers van Kroatie en staat bekend am zijn volledig biologische wijnen, die kracht en elegantie bundelen en zeker als karaktervol te omschrijven zijn.Hij is geobsedeerd door zijn wijngaarden die op de beste plekken van Kutjevo liggen. De brokkelige gneissteen op een onderliggende zwaardere leembodem is het fundament voor zijn favoriete druif de Grasevina. De oogst gebeurt vrij laat, ergens in oktober. De druiven worden met de hand geoogst in kleine rnandjes. Er wordt gebruikt gemaakt van moderne persen en de fermentatie gebeurt in inoxvaten. De vergisting start volledig naturel met de wilde gisten en wordt niet bijgestuurd. Enkel ternperatuurscontrole is dan belangrijk. Na de vergisting gaan de wijnen in grote of kleine vaten zonder gebruik te maken van veel nieuw hout en zo kunnen ze genieten van een langzame rijping.Enjingi leeft voor zijn wijn en slaapt er bijna bij. Hij werkt van `s morgens vroeg tot `s avonds laat en laat niets aan het toeval over. Vorig jaar bekroonde het wereldvermaarde wijntijdschrift `Decanter` hem met 2 gouden medailles en 1 zilveren. Een resultaat dat enkel de groten der aarde kunnen evenaren. Zijn wijnen worden gedronken bij veel politieke diners en liggen zelfs in de kelders van het `Witte Huis`. Toch zijn er weinig mensen die zijn wijnen kennen. De reden is uiteraard dat hij in Kroatië woont en niet in Frankrijk of Italië. Goedkoop zijn deze wijnen uiteraard niet. Zijn topwijnen worden zelfs de duurste wijnen in ons assortiment, Maar wat is duur? Voor een bekende streeknaam uit Bourgogne, betalen velen met de glimlach 25 euro en nog veel meer, terwijl de kwaliteit soms ronduit zwak is. Is 28 euro voor een wereldwijn dan duur? 28 Euro voor een hele avond drinkplezier is in mijn ogen dan toch het proberen waard. De hoge prijzen zijn ook een gevolg dat er maar een klein percentage top wijnmakers zijn. Plaatselijk vertelde men ons dat er eigenlijk maar een 10-tal goede wijnmakers zijn. De Kr-oaten zijn bovendien een fier volk en ze drinken met plezier hun eigen wijn. Als de groep rijken dan allemaal wijn koopt bij dezelfde wijnmakers, is het ook weer duidelijk dat de prijzen van goede wijnen vrij hoog zijn.

Zijn wijnen 

Een belangrijke richtlijn voor de diverse wijnen van Enjingi  

- Slechts een glas tijdens een lang aperitief en dan de tijd nemen om van  al zijn complexiteit te kunnen  genieten              

 - Testen en combineren... het zal niet ontbreken aan aangename en verrassende ervaringen  

- Bij de gehele maaltijd... uitdagend, maar we houden toch van spanning  of niet?  

- Bij kaas is de hoeveelheid ongelimiteerd    - Heerlijk bij een dessert of aIs dessert